sesawe.net

အင္တာနက္ဆုိသည္မွာ တစ္ကမၻာလံုးအႏွံ႕ျဖန္႔က်က္ထားေသာ ကြန္ပ်ဴတာကြန္ရက္မ်ားျဖစ္သည္ ။လူအမ်ားစုမွ ‘Internet’ ႏွင့္ web ဟူေသာစကားရပ္ႏွစ္ခုအား အျပန္အလွန္ အသံုးျပဳေနၾကေသာ္လည္း အင္တာနက္ဆိုသည္မွာ နည္းလမ္းတစ္ခုခုျဖင့္ အျပင္တြင္ အမွန္တကယ္ကြန္ပ်ဴတာမ်ားအားခ်ိတ္ဆက္ထား ျခင္းျဖစ္သည္။ Web ဆိုသည္မွာေတာ့ Internet အားအသံုးျပဳေသာ ေျမာက္မ်ားလွစြာဆက္သြယ္ေသာနည္းမ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္သည္။ Internet အား အီးေမးပို႔ျခင္း အခ်က္အလက္မ်ားေ၀မွ်ျခင္း သတင္းမ်ားၾကည္႔ရႈျခင္းႏွင့္ စကားေျပာျခင္း တိုအတြက္လည္း အသံုးျပဳႏိုင္သည္။

အင္တာနက္သို႔ခ်ိတ္ဆက္ျခင္း

အင္တာနက္အသံုးျပဳရန္ အလြယ္ကူဆံုး နည္းလမ္းမ်ားကေတာ့ အနီးအနားရွိ အင္တာနက္ ကေဖးဆိုင္မွာ သို႔မဟုတ္ အင္တာနက္ရရွိႏိုင္ေသာ ဆက္သြယ္ေရးရုံး တစ္ခုခုကို ရွာေဖြျခင္းျဖစ္သည္။ သင္၏ကိုယ္ပိုင္ ကြန္ပ်ဴတာႏွင့္ အင္တာနက္ ခ်ိတ္ဆက္ဖို႔လိုအပ္လွ်င္ Internet Service Provider (ISP)ဟုေေခၚေသာ အင္တာနက္ ၀န္ေဆာင္မႈေပးသည္႔ ေနရာတြင္ အေကာင့္တစ္ခု ဖြင့္ရေပလိမ့္မည္။ ထို ISP ႏွင့္ဆက္သြယ္ျခင္း အဆင္ေျပစရန္ Modem (သို႔) Router ကဲ့သို႔ေသာ အပို္ ပစၥည္းမ်ားကိုေတာ့ လိုအပ္ေပလိမ့္မည္ ။

အကယ္၍ ထိုအင္တာနက္ ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးေသာ ISP သည္ တစ္ႏိုင္ငံလံုုးအား ျဖန္႔ခ်ိေသာ အေျခစိုက္ရုံ မဟုတ္ပါက ယင္းကုိယ္တုိင္ သည္လည္း သူ၏ အင္တာနက္အား ထိုအေျခစိုက္ရံုးမွ ၀ယ္ယူသံုးစြဲ ႏိုင္ေပသည္။ထိုနည္းတူစြာ အေျခစိုက္ရံုးမ်ား သည္လည္း သူတို႔ထက္ ပိုမိုႀကီးမားေသာ ႏိုင္ငံတကာသို႔ အင္တာနက္ ၀န္ေဆာင္မႈေပးသည္႔ ႏိုင္ငံတကာ ကုမၸဏီႀကီးမ်ား (backbone) မွ ၀ယ္ယူသံုးစြဲရသည္။ ထိုကုမၸဏီႀကီး (backbone) မ်ားသည္ အင္တာနက္အား အဓိက လည္ပတ္ေစမည္႔ အေရးႀကီး သည္႔ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ေသာ အထိုင္စက္မ်ားကုိ လည္ပတ္ေစလ်က္ ရွိသည္။

သင္အင္တာနက္ကို ဆက္သြယ္ေသာအခါ သင္၏ ကြန္ပ်ဴတာသည္ အစက္ေလးမ်ားျဖင့္ ျခားထားေသာ 0 မွ 255 အတြင္းရွိ ဂဏန္းေလးတြဲျဖင့္ သတ္မွတ္ေပးပါလိမ့္မည္။ IP address ဟုေခၚသည္။ စာပို႔သေကၤတမ်ားကဲ့သို႔ပင္ ၄င္းတို႔သည္ အင္တာနက္ေပၚရွိ ကြန္ပ်ဴတာ တစ္ခုခ်င္းစီ၏ IP address မ်ားမွာမတူညီေပ။ သင္၏ အင္တာနက္ ၀န္ေဆာင္ေပးမႈ ေပးသူအေပၚတြင္ မူတည္၍ သင္ အင္တာနက္သို႔ ဆက္သြယ္ခ်ိန္တိုင္းတြင္ ရရွိသည္႕IP address လဲေျပာင္းလဲ ေနလိမ့္မည္။ Website တိုင္းတြင္လည္း IP address ရွိၾကသည္။ ဥပမာ www.frontlinedefenders.org ၏ IP address မွာ 217.173.101.253 ျဖစ္သည္။

အင္တာနက္ website တစ္ခုကိုဖြင့္ျခင္း

သာမန္အားျဖင္႔ Website တစ္ခုကိုဖြင့္လိုသည္႔ အခါမ်ိဳးတြင္ထို website ၏ အမည္ကိုသာ ရုိက္ေလ့ရွိၿပီး၊ Ip address ကိုမူ မည္သူမွ်ရုိက္ေလ့မရွိၾကေပ။ ဥပမာ Frontline ဆိုေသာ Website ကို ၾကည္႔ရႈရန္သင္သည္ 217.173.101.253 ကို ရိုက္မည္႔အစား http://www.frontlinedefenders.org ကိုသာရုိက္ေပလိမ့္မည္။ Website မ်ား၏ အမည္ကို domain (သို႔မဟုတ္) domain name ေခၚေလ့ရွိသည္။

သင္သည္ domain name ကို Internet Explorer, Mozilla Firefox ကဲ့သို႔ေသာ Browser ထဲတြင္ ရိုက္ၿပီးေသာအခါ သင္၏ ကြန္ပ်ဴတာသည္ Domain Name System (DNS) ဟုေခၚေသာစနစ္သို႔သတင္းပို႔သည္။ ထိုစနစ္တြင္IP address သို႔ေျပာင္းေပးေသာ အင္တာနက္ေပၚတြင္ရွိေသာ ကြန္ပ်ဴတာမ်ားပါဝင္သည္။ DNS စနစ္ေၾကာင့္ ရႈပ္ေထြးေသာ ဂဏန္းမ်ားကို သင္မွတ္ရသည္႔အစားwebsite ၏ နာမည္ကိုသာ မွတ္မိရန္လိုအပ္ျခင္းကို ဆိုလိုသည္။ ထို DNS စနစ္သည္ website ၏ အမည္ကို Ip address သို႔ေျပာင္းလဲေပးၿပီးေနာက္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို သင္၏ ကြန္ပ်ဴတာသုိ႔ ေ၀မွ်ေပးသည္။

ယခုအခါ သင္၏ ကြန္ပ်ဴတာက Ip address ကို အသံုးျပဳ၍ website မ်ားကို ၾကည္႔ရႈႏိုင္ၿပီျဖစ္သည္။ သင္၏ ကြန္ပ်ဴတာမွ သင္သြားလိုေသာ website သို႔ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခု ရွာေဖြေတြ႕ရွိရမည္။ ဤလမ္းေၾကင္းသည္ မိုင္ေပါင္းေထာင္ခ်ီ၍ တိုင္းျပည္မ်ား သမုဒၵရာမ်ား၊ နယ္ပယ္မ်ားႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာမ်ားကို ျဖတ္သန္းလာေကာင္း လာႏိုင္သည္။ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ website မ်ားရွိေနသည္႔ၾကားမွ ထိုလမ္းေၾကာင္းသည္ မည္သည္႔လမ္းမွ သြားရမည္ကို မည္ကဲ့သို႔သိရွိသနည္း။ သင္၏ သတင္းပို႔ခ်က္မ်ားကို website ဆီသို႔ ဦးတည္ေစသည္႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို အင္တာနက္လမ္းေၾကာင္း ထိန္းခ်ဳပ္သည္႔ ကိရိယာ router မ်ားမွ လုပ္ေဆာင္ၿပီး ထို လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို လမ္းေၾကာင္းေပးျခင္း (routing) ဟုေခၚသည္။

ကြၽႏု္ပ္တို႔၏ယခုရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ေတာ့ router မ်ားအားမည္ကဲ့သို႔ လုပ္ေဆာင္ရမည္ဟု ညႊန္ၾကားခ်က္ေပးျခင္းႏွင့္ ဆင္ဆာအတြက္အေထာက္အကူျပဳပစၥည္း တစ္ခုတို႔အတြက္ အသံုးျပဳႏိုင္ျခင္းသည္အသံုးမဝင္ေပ။ မည္သည္႔ router မဆို website မ်ားအား ပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ ျပန္လည္လမ္းညႊန္ျခင္းႏွင့္ မွတ္သားထားျခင္း တို႔အား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည္။

Web စာမ်က္ႏွာ တစ္ခုအားဖြင့္ေသာအခါ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိသည္႔ ဥပမာမ်ား -

http://globalvoicesonline.org/ ကို ရုိက္ထည္႔လိုက္သည္။ ထိုအခါသင့္ ကြန္ပ်ဴတာသည္ ထို website ၏နာမည္အား DNS စနစ္သို႔ ပို႔လႊတ္လိုက္သည္။ ထို DNS စနစ္မွ Global Voices Web Site၏ IP address ပါ၀င္ေသာ အခ်က္အလက္အားျပန္လည္ ပို႔လႊတ္ေပးလိမ့္မည္။

ထို႔ေနာက္ အသံုးျပဳေနေသာ browser သည္ ယင္း website သို႔ ဆက္သြယ္ရန္လုပ္ေဆာင္လိမ့္မည္္။

ထိုလုပ္ေဆာင္ခ်က္သည္ လိုအပ္ေသာ websiteရွိေသာ ကြန္ပ်ဴတာ ဆီသုုိ႔ ေရာက္သည္႔အထိ router ေပါင္းေျမာက္ျမားစြာကုိ ျဖတ္သန္းသြားလိမ့္မည္။

ထိုကြန္ပ်ဴတာမွသင့္ဆီသို႔ website လိပ္စာအျပည့္အစံုေပးပို႔ႏိုင္ေအာင္ ခြင့္ျပဳျပီး website အားေဖာ္ျပရန္အတြက္ ေဒတာမ်ားအား လက္ခံရရွိရန္ျပဳလုပ္ေပးသည္။

ကြန္ပ်ဴတာမ်ား(သို႔မဟုတ္)သတင္းမ်ား ျဖတ္သန္းသြားလာေသာ router မ်ားအၾကားရွိ ဆက္သြယ္မႈတိုင္းကို hop ဟုေခၚသည္။ Hop Number ဆိုသည္မွာ ကြန္ပ်ဴတာ အေရအတြက္ (သို႔)သင့္ အခ်က္အလက္မ်ားျဖတ္သန္းသြားေသာ လမ္းတေလွ်ာက္ရွိ router အေရအတြက္ျဖစ္သည္။ ေအာက္တြင္ www.globalvoicesonline.org သို႔ ကြန္ပ်ဴတာတစ္ခုမွ သြားေသာနမူနာ လမ္းေၾကာင္းအား ျပသထားသည္။

traceroute to globalvoicesonline.org (72.249.186.50), 64 hops max, 40 byte packets

1 192.168.1.1 (192.168.1.1) 2.425 ms 0.673 ms 0.637 ms

2 192.168.15.1 (192.168.15.1) 3.824 ms 1.068 ms 1.139 ms

3 10.92.32.1 (10.92.32.1) 10.712 ms 9.581 ms 98.359 ms

4 gig-5-3-lbrtnymtn-rtr1.hvc.rr.com (24.164.160.173) 10.720 ms 10.774 ms 11.147 ms

5 pos-3-1-nycmnya-rtr1.nyc.rr.com (24.164.160.78) 12.533 ms 12.042 ms 11.206 ms

6 tenge-0-3-0-nwrknjmd-rtr.nyc.rr.com (24.29.97.6) 12.456 ms 13.922 ms 13.821 ms

7 ae-4-0.cr0.nyc30.tbone.rr.com (66.109.6.78) 15.844 ms 22.984 ms 14.024 ms

8 ae-1-0.pr0.nyc20.tbone.rr.com (66.109.6.163) 14.605 ms 14.592 ms 43.455 ms

9 207.88.182.73.ptr.us.xo.net (207.88.182.73) 14.707 ms 14.437 ms 22.936 ms

10 te-4-0-0.rar3.nyc-ny.us.xo.net (207.88.12.26) 24.168 ms 16.683 ms 16.947 ms

11 207.88.14.9.ptr.us.xo.net (207.88.14.9) 45.446 ms 45.360 ms 46.136 ms

12 207.88.14.10.ptr.us.xo.net (207.88.14.10) 70.949 ms 69.782 ms 70.112 ms

13 207.88.185.38.ptr.us.xo.net (207.88.185.38) 70.162 ms 73.824 ms 73.137 ms

14 switch19.rimuhosting.com (65.99.204.18) 70.630 ms 70.344 ms 70.264 ms

15 server1.globalvoicesonline.org (72.249.186.50) 72.347 ms 72.747 ms 74.179 ms

လိုအပ္ေသာ website သို႔ေရာက္ရွိပါျပီ။

အင္တာနက္ကို အသံုးျပဳဘူးသူဆိုလ်င္ေတာ့ ထိုရႈပ္ေထြးလွစြာေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ေနာက္ကြယ္ကေနအလုပ္လုပ္ေနျပီး သင္လိုခ်င္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ရရွိေစရန္ ယင္းတို႔အား နားလည္ရန္မလိုေၾကာင္းကို သိၿပီးျဖစ္လိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္လည္း သတင္းအခ်က္အလက္ ရယူျခင္းကုိ ကန္႔သတ္ရန္ လူပုဂၢဳိလ္ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုမွ နည္းစနစ္တစ္ခုခုျဖင့္ အထက္ပါလုပ္ေဆာင္ခ်က္ကုိ ေနာက္ယွက္ပါက သင္၏ အင္တာနက္အသံုးျပဳရာတြင္ ကန္႔သတ္ျခင္းခံရပါလိမ့္မည္။

ဒါကဘာေၾကာင့္အေရးၾကီးတာလည္း

Internet ေပၚတြင္ ဆင္ဆာဖ်က္မွဳသည္ Internet infrastructure ေပၚတြင္ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္သည္။ Website လိပ္စာတစ္ခုလံုး သို႔မဟုတ္ subdomainမ်ား၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္စီ၏ ဆက္သြယ္မႈမ်ား၊ filtering software ျဖင့္သတ္မွတ္ထားေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကိုစီစစ္ျဖတ္ထုတ္ျခင္းမ်ား စသည္ျဖင့္ ပံုစံမ်ိဳးစံု ဆင္ဆာဖ်က္ႏိုင္သည္။ ဤအခ်က္အလက္မ်ား၏ျခားနားျခင္းမ်ားကို နားလည္ျခင္းျဖင့္္ အင္တာနက္သံုးရာတြင္ သင့္ေလွ်ာ္ေသာ tools မ်ားကိုေရြးခ်ယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

Author : HowTheNetWorks
© Frontline Defenders 2008
Modifications:
adam hyde 2008
Alice Miller 2008
Edward Cherlin 2008
Freerk Ohling 2008
Janet Swisher 2008
Sam Tennyson 2008
Tomas Krag 2008
Zorrino Zorrinno 2008

Produced in FLOSS Manuals